سد هرات؛ الگوی موفق مهار سیلاب در اقلیم خشک کشور

 به گزارش خبرگزاری صداوسیمامرکز یزد، افشین عالمی با اشاره به رویکرد علمی در مدیریت سیلاب‌ها، گفت: کنترل سیلاب رودخانه‌ها، به‌ویژه در اقلیم‌های خشک و بیابانی ایران، نیازمند طراحی و اجرای سازه‌هایی است که بتوانند دبی‌های اوج را مهار و آثار مخرب آن را در پایین‌دست به حداقل برسانند.
وی با بیان اینکه تجربه استان یزد می‌تواند به‌عنوان الگویی ملی مورد توجه قرار گیرد، افزود: در سال ۱۳۶۵ وقوع سیلابی با حجم حدود ۳۵ میلیون مترمکعب در رودخانه اعظم، خسارات گسترده‌ای به شهر هرات وارد کرد که این رخداد ضرورت بازنگری در سیاست‌های کنترل سیلاب و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های ایمن‌ساز را آشکار ساخت.
معاون طرح و توسعه شرکت آب منطقه‌ای یزد ادامه داد: بر اساس داده‌های سیلاب سال ۶۵ و اطلاعات هیدرومتری ایستگاه بند پایین، پروژه سد هرات در مرز استان‌های یزد و فارس تعریف شد و اعتبارات آن در سال ۱۳۸۷ به تصویب رسید؛ عملیات اجرایی این پروژه نیز از سال ۱۳۸۸ آغاز شد.
عالمی خاطرنشان کرد: این سد در سال ۱۴۰۱ و همزمان با بارش‌های شدید ناشی از سامانه‌های مونسونی اقیانوس هند، نقش تعیین‌کننده‌ای در مهار سیلاب ایفا کرد؛ به‌گونه‌ای که دبی ورودی حدود ۲۰۰ مترمکعب بر ثانیه با مدیریت مخزن به ۱۵ تا ۳۰ مترمکعب بر ثانیه کاهش یافت.
وی افزود: این فرآیند علاوه بر ایجاد تأخیر در پیک سیلاب، موجب مهار حدود ۷ میلیون مترمکعب آب و انتقال تدریجی آن به پایین‌دست شد و به‌طور عملی خطر بروز خسارات سنگین به شهر هرات و روستا‌های پیرامونی را به حداقل رساند.
معاون طرح و توسعه شرکت آب منطقه‌ای یزد با تأکید بر مفهوم «بازگشت سرمایه ایمنی» در پروژه‌های کنترل سیلاب تصریح کرد: تجربه سد هرات نشان داد که حتی یک‌بار مهار موفق سیلاب می‌تواند توجیه اقتصادی، اجتماعی و فنی یک پروژه ملی را محقق کند؛ موضوعی که در ارزیابی‌های نوین مهندسی آب از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.